Wanneer je hoofd overuren draait, raak je langzaam het contact met je lichaam kwijt. Je leeft van gedachte naar gedachte, alert op elk signaal, alsof je altijd ‘aan’ moet staan. Dat is precies wat er gebeurt bij burn-outklachten, angst of hyperventilatie: je zenuwstelsel zit vast in de stand van overleven. De gevolgen daarvan kunnen soms best eng voelen: • een opgejaagd gevoel of hartkloppingen • tintelingen of een drukkend gevoel op de borst • vermoeidheid, maar toch niet ku

Levensvragen zorgen vaak voor onzekerheid. "Ik heb alles, maar ik kan er niet van genieten". "Wat doe ik hier eigenlijk op aarde?" "Welke stap is de juiste voor mij?" Ze tonen zich, daar waar iets in jou wil verschuiven; steeds meer naar jouw authentieke jij, maar waar ook een nieuwe vorm nog niet zichtbaar is. Je hoeft deze vragen niet meteen te begrijpen. Je hoeft alleen te volgen, vanuit nieuwsgierigheid. Hier zijn zachte handvatten die je weer richting en regie kunnen gev

Rouw is geen rechte lijn. Het is een innerlijke golf die soms overspoelt en soms op de achtergrond blijft. De uiting van je systeem, dat probeert te leven met een leegte waar ooit verbinding was. Rouw heeft geen vaste route en vraagt geen grote stappen, maar kleine momenten van aanwezigheid. Beweging ontstaat wanneer je jezelf toestemming geeft om te voelen zonder te verdwijnen. Hier zijn zachte handvatten die kunnen helpen: 1. De adem tussen de tranen (20–30 sec) Laat je uit

Er zijn dagen waarop het leven je uitnodigt om even niet te dragen, maar te ontvangen. Niet omdat je niets te geven hebt, maar omdat je zenuwstelsel soms meer heling vindt in zachtheid dan in inspanning. Ontvangen lijkt simpel, maar voor veel systemen is het één van de moeilijkste bewegingen. Het vraagt dat je iets openzet in jezelf, een kleine ruimte waar licht, warmte of aandacht naar binnen mag komen. Al het goed is voelt dat als een zacht ontspanning, niet als spanning. A

Na een periode van herstel, stilte of overleven kan de toekomst soms vaag aanvoelen. Je weet wat je níet meer wilt, maar nog niet wat wél. Dat is normaal. Wanneer je lang hebt moeten volhouden, raakt het vermogen om te dromen even op de achtergrond. Om opnieuw perspectief te vinden, helpt het om je binnenwereld een stem te geven. Niet met woorden, maar met beelden. Met gevoel in plaats van denken. Maak eens een moodboard / visionboard. Niet als plan, maar als uitnodiging. Bla

Na een intensieve periode, van ziekte, verlies, trauma of gewoon te lang te veel, lijkt herstel vaak iets dat je moet dóen. Maar echt herstel begint niet bij actie. Het begint bij durven vertrouwen, bij ont-moeten. Weer leren vertrouwen dat je lichaam, je gevoel, jouw tempo weten wat goed is voor jou. Ook als dat traag voelt, er onzekerheid is of zelfs paniek "of je jezelf ooit weer terug zult kennen". Het vraagt moed. Want als je lang hebt moeten overleven, voelt het vreemd

Trauma gaat niet alleen over wat er gebeurde, maar over wat je systeem op dat moment niet kon verwerken. Te veel, te snel, te alleen, waardoor je zenuwstelsel een beschermende afslag nam en een deel van jou in die tijd bleef hangen. Regie hervinden begint niet bij de gebeurtenis, maar bij het veilig opnieuw laten bewegen van je systeem. Hier zijn enkele zachte, haalbare handvatten: 1. De veilige binnenkant (containment) Omsluit jezelf met je armen of leg beide handen op je ri

Na een periode van herstel of verandering wil je graag vasthouden wat je hebt hervonden: rust, vertrouwen, regie, helderheid. Maar zodra het leven weer voller wordt, merk je hoe snel het oude ritme je weer probeert mee te trekken in oude patronen en gedachten. Niet omdat je terugvalt, maar omdat het telkens opnieuw een uitdaging is om de balans te bewaren tussen doen en zijn. Omdat het oude nog vertrouwder voelt dan het nieuwe. Het vraagt aandacht om trouw te blijven aan wat

Onbegrepen fysieke pijn voelt vaak alsof je lichaam een eigen taal spreekt. Een taal die geen woorden gebruikt, maar sensaties, druk, steken, spanning. Maar deze pijn is zelden willekeurig, het is vaak een signaal. Aan jouw de taak om de complexe boodschap te ontcijferen. En ja, niet eenvoudig, dat kost tijd. Hiermee kun je starten: 1. Luister zonder meteen te fixen Ga 20–30 seconden bij de pijn zitten. Niet erin verdwijnen, niet wegduwen. Kijk ernaar. Gewoon aanwezig zijn. J

Rouw is geen route die je van A naar B volgt. Het is een innerlijk landschap dat telkens van kleur verandert. Een golf die soms zacht ademt en soms onverwacht keihard terugkeert. Rouw ontstaat wanneer iets of iemand een plek had in jouw binnenwereld en die plek plots leeg komt te staan. Die leegte is voelbaar in alle lagen van je mens-zijn, als de beweging die zoekt naar een nieuwe vorm. Dit kan ook op alle lagen voelbaar zijn; je fysieke lichaam sneller dat moe is of juist o

Trauma is nooit alleen de gebeurtenis zelf, maar wat die gebeurtenis met je systeem doet. Hoe jouw zenuwstelsel het moest dragen, verwerken of dat juist niet kon op dat moment. En trauma hoeft niet groots te zijn. Het kan ook ontstaan door herhalende ervaringen die druppel voor druppel iets in jou vormden. Soms zelfs door gebeurtenissen die van buiten positief leken, maar van binnen te snel, te veel of te overweldigend waren. Trauma is het moment waarop je systeem zei: “Dit k

Niet (medisch) verklaarbare fysieke pijn voelt vaak alsof je lichaam tegen je werkt. Alsof er iets misgaat dat niemand kan vinden, alsof je lijf verhalen fluistert waar je hoofd geen taal voor heeft. In de diepte is deze pijn zelden willekeurig. Het lichaam is geen tegenstander, het is een boodschapper. Het spreekt wat woorden nog niet kunnen zeggen. Wanneer spanning of emoties te lang geen beweging krijgen, vormt je lichaam een beschermend pantser. Laagjes die ooit nodig war

Depressie kan voelen alsof je in een diepe put zit waar de wanden te glad zijn om je aan op te trekken. Een hopeloze donkere schacht, waar je niet uit lijkt te kunnen komen. In die diepte leeft verdriet dat zo bevroren is dat het lijkt alsof het nooit meer zal smelten. Alsof je lichaam, je gedachten en je energie allemaal vastzitten in diepe winterkou. Dit verlammende verdriet voelt alsof het je vasthoudt, maar in de taal van hoop kan het ook een andere betekenis krijgen: als

Angst, onrust of schichtigheid kunnen voelen alsof er iets mis is met je. Maar vanuit je zenuwstelsel gezien zijn het 'slechts' activatiesignalen. Tekens dat je systeem méér prikkels binnenkrijgt dan het op dat moment kan verwerken. Je lichaam doet precies wat het is ontworpen om te doen: het probeert je veilig te houden. Angst en onrust ontstaan wanneer de natuurlijke beweging van spanning niet kan doorstromen en ergens blijft hangen. Niet omdat je te gevoelig bent, maar omd

Burn-out lijkt van buiten een uitputting van energie, maar van binnen is het vaak iets anders: een plek waar beweging lange tijd is vastgelopen. Je systeem heeft te lang meer gegeven dan het kon bijtanken. Niet omdat je niet sterk genoeg was, maar omdat je innerlijke kompas steeds opnieuw vroeg om dóór te gaan. In je zenuwstelsel ontstaat dan een stil conflict: aan de ene kant je ventrale systeem dat verbinding zoekt, aan de andere kant je overlevingsbehoefte die roept: “Niet

Wanneer je je zenuwstelsel leert begrijpen, ontdek je dat heelwording geen eindpunt is, maar gaat over de reis. Een voortdurende dans tussen spanning en ontspanning, tussen verleden en heden, tussen contractie en expansie. De Polyvagaal Theorie toont ons dat regulatie niet betekent dat je nooit meer getriggerd raakt, maar dat je steeds sneller de weg terugvindt naar jezelf. Je systeem leert opnieuw dat veiligheid niet buiten je ligt, maar in je doorstroomt. In deze fase begin

Er komt een moment in je proces waarop regulatie niet langer een toevallige ervaring is, maar een herkenbare staat. Een plek waar je lichaam iets in jezelf begint te vertrouwen wat lang onvindbaar leek. Het moment waarop een gevoel van veiligheid sterker wordt dan gewoonte. Het gebeurt niet plotseling. Het is een langzaam verschuiven, zoals het eerste ochtendlicht dat het donker niet verdrijft, maar simpelweg overstemt. Het gebeurt niet in je comfortzone, maar net daar buiten

Alles heeft zijn eigen tijd, zijn eigen timing. Dat moment herken je niet altijd als prettig. Soms is het onrust, vermoeidheid, trillingen, pijn of emoties die je niet kunt plaatsen. Vanuit de Polyvagaal Theorie weten we dat wanneer je zenuwstelsel verschuift van “bescherming” naar “regulatie”, oude energie weer begint te stromen. Dat kan zich uiten in dingen als spontane ademveranderingen, tintelingen of warmte, een golf van verdriet of opluchting, herinneringen die even opl

Regulatie is geen grootse ervaring. Het is subtiel. Bijna onopvallend. Zoals het zachte kantelen van je adem wanneer je lichaam voor een moment gelooft dat het veilig genoeg is om los te laten. De Polyvagaal Theorie laat zien dat je zenuwstelsel in drie hoofdlagen beweegt: activatie, overleving, en verbondenheid. En reguleren betekent niet dat je altijd in verbondenheid moet zijn, maar dat je kunt schommelen tussen die staten zonder jezelf te verliezen. Je leert als het ware

Opgeslagen spanning ontstaat zelden in één moment. Het is eerder een verzameling fluisteringen die je systeem ooit heeft opgevangen en heeft bewaard, omdat ze toen te groot, te onverwacht of te overweldigend waren. Je lichaam spreekt die taal nog steeds. Soms voel je het als een druk op je borst. Als een onverklaarbare vermoeidheid. Als een emotie die niet past bij de situatie. Of als een sluier tussen jou en je levenslust. De Polyvagaal Theorie helpt ons begrijpen dat spanni