Grenzen worden vaak pas zichtbaar wanneer ze al zijn verschoven. Je zegt ja terwijl er vanbinnen aarzeling is. Je blijft aanwezig terwijl je lichaam eigenlijk om ruimte vraagt. Later volgt spanning, vermoeidheid of terugtrekking. Veel oude patronen bewegen rond aanpassen, zorgen of volhouden. Het lichaam leert dan om signalen te verzachten, zodat de verbinding behouden blijft. Grenzen beginnen zelden bij woorden. Ze beginnen bij sensaties. Een subtiele terugtrekkende beweging

Er zijn momenten waarop je merkt dat je tempo omhoog gaat. Je gedachten versnellen, je lichaam spant zich aan, je aandacht raakt versplinterd. Vaak gebeurt dat zo subtiel dat je het pas opmerkt wanneer je al ver van jezelf verwijderd bent. De adem is dan een betrouwbaar kompas. Zij beweegt altijd mee met wat er vanbinnen gebeurt. Ga zitten of staan zoals het voor jou prettig voelt. Breng je aandacht naar je adem zonder haar te veranderen. Merk op waar je haar het duidelijkst

V eel patronen nemen ongemerkt het roer over. Je reageert voordat je voelt. Je beweegt mee met wat vertrouwd is, ook wanneer het niet meer klopt. Het lichaam leeft dan nét vooruit, of blijft ergens hangen, terwijl het hier en nu nauwelijks wordt geraakt. Onderstaande oefening nodigt uit om eerst aan te komen. Om jezelf weer op te merken, precies hier. Neem een houding die voor jou comfortabel voelt. Zittend of staand, met beide voeten gedragen door de grond. Laat je aandacht

Wanneer controle mag rusten en regie niet langer vastgezet hoeft te worden, ontstaat er ruimte voor iets anders. Voor ervaren. Voor het moment waarop weten niet langer alleen cognitief is, maar voelbaar wordt in het lichaam. In traumasensitief werken noemen we dat steeds vaker embodiment. Het betekent dat inzicht zich niet beperkt tot je hoofd, maar indaalt. Dat wat je begrijpt ook geleefd kan worden. Dat het lichaam mee mag doen. Embodiment ontstaat niet door oefenen alleen.

Trouw aan de ander, vergeet je jezelf. Bij de masochistische structuur ligt de bescherming niet in afstand en ook niet in kracht, maar in dragen. In volhouden. In blijven, zelfs wanneer het te zwaar wordt. Het lichaam vertelt dit verhaal gespannen en dicht. Een ingehouden adem. Spanning in buik en bekken. Schouders die dragen wat eigenlijk niet meer te dragen is. Alsof loslaten gevaarlijker voelt dan vasthouden. Niet omdat deze mens geen grenzen kent, maar omdat grenzen ooit

Bij wat in De Maskermaker de psychopathische structuur wordt genoemd, ligt de bescherming in kracht. In regie houden. In zelf bepalen waar de grens ligt. Het lichaam draagt deze geschiedenis zichtbaar. Een opgeheven borst. Spanning in schouders en kaken. Een houding die zegt: ik blijf overeind, ik verlies mezelf niet meer. Niet uit hardheid, maar uit ervaring. Uit momenten waarin grenzen werden overschreden. Waar vertrouwen gevaarlijk werd en kracht de enige manier was om jez

Bij de orale structuur, zoals uitgewerkt in De Maskermaker, ligt de bescherming niet in afstand, maar in nabijheid. In vasthouden. In blijven zoeken naar voeding, steun en bevestiging. Het lichaam laat dit vaak zien in een zachte, soms ingezakte houding. Een adem die zoekt. Een blik die afstemt op de ander. Alsof verbinding nodig is om te kunnen bestaan. Niet omdat deze mens zwak is, maar omdat er ooit te weinig was. Te weinig voeding, emotioneel of letterlijk. Te weinig bedd

Je herkent je karakterstructuur vaak niet in grote momenten, maar in de kleine, alledaagse reacties. In hoe je lichaam zich aanspant wanneer iemand iets van je vraagt. In hoe je adem verandert zodra er spanning in contact ontstaat. In hoe je automatisch ja zegt, afstand neemt, of de regie pakt nog vóór je hebt kunnen voelen wat je eigenlijk nodig hebt. Het zijn geen bewuste keuzes. Het zijn microbewegingen die sneller gaan dan denken. Misschien merk je dat je schouders al omh

Karakterstructuren worden vaak beschreven in termen van patronen, typen of verdedigingslagen. Dat kan helpend zijn, zolang we niet vergeten wat eraan voorafgaat: karakter ontstaat, naast uit de genetische componenten, niet uit een tekort, maar uit noodzaak. Een kind leert zichzelf niet kennen in isolatie, maar in relatie. In de mate waarin er afstemming, veiligheid en ruimte was om te voelen, ontwikkelt het lichaam strategieën om nabijheid te behouden en zichzelf te bescherme