Controle ontstaat zelden zomaar. Meestal is het een antwoord op omstandigheden waarin overzicht, voorspelbaarheid of veiligheid ontbraken. Het is een manier van het systeem om richting te houden wanneer afstemming niet vanzelfsprekend was en om houvast te creëren wanneer vertrouwen te groot voelde. In veel levens heeft controle een belangrijke functie gehad. Het bood structuur, gaf grip en hielp om overeind te blijven in situaties die anders te overweldigend waren. Vanuit die

Soms vraagt het leven veel. Niet altijd spectaculair, maar gelaagd. Vol, veel. Juist dan wordt zichtbaar wat werkelijk gedragen kan worden en wat vraagt om afstemming. Practice what you preach gaat voor mij niet over het laten zien dat je het goed doet. Het gaat over trouw blijven aan wat je weet, ook wanneer het ingewikkeld wordt. Luisteren naar het lichaam dat subtiel aangeeft waar ruimte is en waar begrenzing nodig is. Zelfzorg betekent hier niet ontsnappen aan het leven,

De opleiding Mind-Body-Soul therapie bij Hartenrijk is geen overdracht van alleen kennis. Het is een veld waarin deskundigheid wordt geleefd. Leren vindt niet alleen plaats in het hoofd, maar in het lichaam. In hoe je aanwezig bent. Hoe je afstemt. Op jezelf en op de ander. Hoe je reageert wanneer het spannend wordt en hoe je blijft wanneer vertragen nodig is. Deskundigheid wordt hier niet gedefinieerd door weten alleen, maar door belichaamde ervaring. Door kunnen voelen wat

Bij Hartenrijk geloven we in verbinding. In samenwerking. In het naast elkaar bestaan van verschillende vormen van zorg. Verbinding vraagt zuivere inschatting. Complementaire zorg staat niet tegenover reguliere zorg. Ze vult aan. Kan verdiepen, verbinden. Ze brengt lagen in beeld die soms buiten het medische of protocollaire kader vallen. Juist daarom vraagt deze manier van werken om deskundigheid. Om weten waar je werkt, en waar je niet werkt. Om afstemmen én afbakenen. Trau

Trauma-sensitief werken is bij Hartenrijk naast specialisatie, een grondhouding. Het betekent dat er niet alleen geluisterd wordt naar wat iemand vertelt, maar ook naar wat het lichaam laat zien en de betekenis ervan gehoord wordt. Spanning, tempo, adem en contact gezien wordt. Naar wat mogelijk is, en wat nog niet. Trauma ontstaat niet door wat er gebeurde, maar door wat er ontbrak en door wat dat met jouw systeem deed. Veiligheid. Afstemming. Ruimte om te reageren. Het lich

Soms verdiept bescherming zich tot samenvallen. Een beweging waarin nabijheid niet langer alleen voedend is, maar noodzakelijk. Waar de orale honger naar steun en de masochistische kracht (zoals eerder beschreven) om te blijven samenkomen, kan versmelting ontstaan als houvast. Het gevoel wordt dan: als wij verbonden blijven, is het veilig. Deze beweging ontstaat niet uit het niets. Ze verdiept wat eerder al nodig was. De honger naar nabijheid van de orale structuur. Het volho

Trouw aan de ander, vergeet je jezelf. Bij de masochistische structuur ligt de bescherming niet in afstand en ook niet in kracht, maar in dragen. In volhouden. In blijven, zelfs wanneer het te zwaar wordt. Het lichaam vertelt dit verhaal gespannen en dicht. Een ingehouden adem. Spanning in buik en bekken. Schouders die dragen wat eigenlijk niet meer te dragen is. Alsof loslaten gevaarlijker voelt dan vasthouden. Niet omdat deze mens geen grenzen kent, maar omdat grenzen ooit

Bij wat in De Maskermaker de psychopathische structuur wordt genoemd, ligt de bescherming in kracht. In regie houden. In zelf bepalen waar de grens ligt. Het lichaam draagt deze geschiedenis zichtbaar. Een opgeheven borst. Spanning in schouders en kaken. Een houding die zegt: ik blijf overeind, ik verlies mezelf niet meer. Niet uit hardheid, maar uit ervaring. Uit momenten waarin grenzen werden overschreden. Waar vertrouwen gevaarlijk werd en kracht de enige manier was om jez

Bij de orale structuur, zoals uitgewerkt in De Maskermaker, ligt de bescherming niet in afstand, maar in nabijheid. In vasthouden. In blijven zoeken naar voeding, steun en bevestiging. Het lichaam laat dit vaak zien in een zachte, soms ingezakte houding. Een adem die zoekt. Een blik die afstemt op de ander. Alsof verbinding nodig is om te kunnen bestaan. Niet omdat deze mens zwak is, maar omdat er ooit te weinig was. Te weinig voeding, emotioneel of letterlijk. Te weinig bedd

In het boek De Maskermaker worden een aantal karakterstructuren uitgewerkt. Bij de schizoïde structuur ligt de bescherming niet in doen, maar in terugtrekken. In minder worden. In verdwijnen uit het volle contact. Het lichaam vertelt dit verhaal vaak zacht. Weinig spierspanning. Een houding die zich iets terughoudt uit de wereld. De adem hoog of nauwelijks merkbaar. Alsof aanwezig zijn te veel vraagt. Niet omdat nabijheid onbelangrijk is, maar omdat het ooit te vroeg, te leeg