Mind–Body–Soul therapie Een mindset; een opleiding die je niet alleen volgt, maar leeft In mijn werk als therapeut en opleider ervaar ik steeds opnieuw hoe gelaagd het mens-zijn is. Wat mensen meemaken en met zich meedragen, beweegt zich tegelijk op verschillende niveaus. Gedachten, emoties, lichamelijke signalen en vragen naar betekenis en richting zijn met elkaar verweven en beïnvloeden elkaar voortdurend. In deze gelaagdheid ontstaan ook vaak de klachten of vraagstukken di

Embodiment ontstaat niet doordat je 'iets' gaat doen met je lichaam. Het ontstaat wanneer het lichaam zich veilig genoeg voelt om mee te doen. Zolang veiligheid ontbreekt, blijft belichaming iets wat je kunt begrijpen, maar niet werkelijk kunt ervaren. Wanneer veiligheid niet vanzelfsprekend is, blijft het lichaam alert. Het zenuwstelsel blijft vanuit activatie scannen, beschermen en vasthouden aan bekende strategieën. In zo’n staat is verandering vaak tijdelijk of oppervlakk

Controle ontstaat zelden zomaar. Meestal is het een antwoord op omstandigheden waarin overzicht, voorspelbaarheid of veiligheid ontbraken. Het is een manier van het systeem om richting te houden wanneer afstemming niet vanzelfsprekend was en om houvast te creëren wanneer vertrouwen te groot voelde. In veel levens heeft controle een belangrijke functie gehad. Het bood structuur, gaf grip en hielp om overeind te blijven in situaties die anders te overweldigend waren. Vanuit die

Soms vraagt het leven veel. Niet altijd spectaculair, maar gelaagd. Vol, veel. Juist dan wordt zichtbaar wat werkelijk gedragen kan worden en wat vraagt om afstemming. Practice what you preach gaat voor mij niet over het laten zien dat je het goed doet. Het gaat over trouw blijven aan wat je weet, ook wanneer het ingewikkeld wordt. Luisteren naar het lichaam dat subtiel aangeeft waar ruimte is en waar begrenzing nodig is. Zelfzorg betekent hier niet ontsnappen aan het leven,

Bij Hartenrijk geloven we in verbinding. In samenwerking. In het naast elkaar bestaan van verschillende vormen van zorg. Verbinding vraagt zuivere inschatting. Complementaire zorg staat niet tegenover reguliere zorg. Ze vult aan. Kan verdiepen, verbinden. Ze brengt lagen in beeld die soms buiten het medische of protocollaire kader vallen. Juist daarom vraagt deze manier van werken om deskundigheid. Om weten waar je werkt, en waar je niet werkt. Om afstemmen én afbakenen. Trau

Trauma-sensitief werken is bij Hartenrijk naast specialisatie, een grondhouding. Het betekent dat er niet alleen geluisterd wordt naar wat iemand vertelt, maar ook naar wat het lichaam laat zien en de betekenis ervan gehoord wordt. Spanning, tempo, adem en contact gezien wordt. Naar wat mogelijk is, en wat nog niet. Trauma ontstaat niet door wat er gebeurde, maar door wat er ontbrak en door wat dat met jouw systeem deed. Veiligheid. Afstemming. Ruimte om te reageren. Het lich

Er zijn tijden waarin het oude niet meer draagt en het nieuwe nog geen naam heeft. Je kijkt achterom en voelt: terug past niet meer. Voor je ligt mist. Je staat in een tussenruimte die ik ook wel Niemandsland noem. Niemandsland vraagt een eenvoudige, moeilijke kunst: blijven. Aanwezig zijn terwijl er weinig houvast is. En precies daar schuurt het met ons zenuwstelsel. Ons autonome zenuwstelsel houdt van herkenning. Het ontspant wanneer het weet waar het is, wat er gebeurt, wa

Soms verdiept bescherming zich tot samenvallen. Een beweging waarin nabijheid niet langer alleen voedend is, maar noodzakelijk. Waar de orale honger naar steun en de masochistische kracht (zoals eerder beschreven) om te blijven samenkomen, kan versmelting ontstaan als houvast. Het gevoel wordt dan: als wij verbonden blijven, is het veilig. Deze beweging ontstaat niet uit het niets. Ze verdiept wat eerder al nodig was. De honger naar nabijheid van de orale structuur. Het volho

Vorm als veiligheid. Bij de rigide structuur ligt de bescherming in vorm. In rechtop blijven. In het zorgvuldig bewaren van controle, waardigheid en precisie. Het lichaam vertelt dit vaak in lijnen. Een rechte houding. Spanning rond borst en middenrif. Een adem die hoog blijft, alsof het hart bewaakt wordt. Alsof zachter worden hetzelfde is als instorten. Niet omdat liefde afwezig is, maar omdat liefde ooit voorwaardelijk voelde. Alsof je pas goed genoeg was wanneer je je be

In het boek De Maskermaker worden een aantal karakterstructuren uitgewerkt. Bij de schizoïde structuur ligt de bescherming niet in doen, maar in terugtrekken. In minder worden. In verdwijnen uit het volle contact. Het lichaam vertelt dit verhaal vaak zacht. Weinig spierspanning. Een houding die zich iets terughoudt uit de wereld. De adem hoog of nauwelijks merkbaar. Alsof aanwezig zijn te veel vraagt. Niet omdat nabijheid onbelangrijk is, maar omdat het ooit te vroeg, te leeg