In het werken met schaduw, schaamte en oude patronen ontstaat vaak een helder moment van herkenning. Je ziet waar iets vandaan komt. Je begrijpt waarom je reageert zoals je reageert. Dat inzicht kan verzachten, ruimte geven en mildheid brengen. Tegelijk laat het lichaam iets anders zien. Begrijpen alleen verandert niet altijd wat diep verankerd ligt. Oude patronen leven niet alleen in verhalen, ze wonen in spanning, in adem, in beweging en in wat vanzelf gebeurt voordat je er

Grenzen worden vaak pas zichtbaar wanneer ze al zijn verschoven. Je zegt ja terwijl er vanbinnen aarzeling is. Je blijft aanwezig terwijl je lichaam eigenlijk om ruimte vraagt. Later volgt spanning, vermoeidheid of terugtrekking. Veel oude patronen bewegen rond aanpassen, zorgen of volhouden. Het lichaam leert dan om signalen te verzachten, zodat de verbinding behouden blijft. Grenzen beginnen zelden bij woorden. Ze beginnen bij sensaties. Een subtiele terugtrekkende beweging

V eel patronen nemen ongemerkt het roer over. Je reageert voordat je voelt. Je beweegt mee met wat vertrouwd is, ook wanneer het niet meer klopt. Het lichaam leeft dan nét vooruit, of blijft ergens hangen, terwijl het hier en nu nauwelijks wordt geraakt. Onderstaande oefening nodigt uit om eerst aan te komen. Om jezelf weer op te merken, precies hier. Neem een houding die voor jou comfortabel voelt. Zittend of staand, met beide voeten gedragen door de grond. Laat je aandacht